maandag 20 oktober 2014

Betaal, of anders..

Het schandaal rond de zakenlui/ambtenaren die Amerika niet meer in mogen (zie mijn vorige blogpost), verdiept zich steeds verder. Uiteraard is er veel speculatie over de precieze aard van de corruptie waarvan sprake was en daarnaast begint de politieke verhouding tussen de VS en Hongarije ook snel te verslechteren.


Eén verhaal dat in de Hongaarse media de ronde doet, is dat de Hongaarse belastingdienst geprobeerd heeft tot 2 miljard forint (een kleine 7 miljoen euro) af te persen van twee grote Amerikaanse bedrijven, waaronder een voedsel en landbouwbedrijf dat zonnebloemolie produceert. De ondernemingen zouden te horen hebben gekregen dat ze eerst moesten betalen (en wel naar een rekening van een stichting/onderzoeksinstituut verbonden aan regeringspartij Fidesz) als ze wilden dat de belastingdienst bepaalde dingen zou gaan doen/regelen. Toen de bedrijven daar niet op ingingen, werden ze bedreigd met extra belastingcontroles en boetes. Dat was het het moment waarop de bedrijven naar de Amerikaanse ambassade stapten met hun klachten en dat is de reden dat het hoofd van de Hongaarse belastingdienst plus twee andere belastingambtenaren op de zwarte lijst van de VS zijn gekomen.

Deze lezing onderstreept de analyse van de liberale politicus Bálint Magyar en zijn mede-auteurs, die recent twee boeken uitbrachten onder de titel: de Hongaarse maffiastaat. Zij hebben veel meer van dit soort affaires op een rij gezet. Volgens hen zijn de overheid en allerlei overheidsinstanties (waaronder dus de belastingdienst) directe instrumenten geworden van de Fidesz partijmachine die zich onder meer tot doel heeft gesteld een nieuwe elite van rijke Hongaren te scheppen.
Meer details over de ruzie met de VS in het Engels bij Hungarian Spectrum (hier).

zaterdag 18 oktober 2014

VS weigert Hongaarse functionarissen toegang

De VS heeft tien hoge Hongaarse zakenlui en functionarissen rond de regering Orbán de toegang tot de VS geweigerd. De tien zouden volgens de Amerikaanse ambassade betrokken zijn bij grootschalige corruptie. Maar de strafmaatregel wordt ook gezien als een hernieuwd waarschuwingssignaal aan de regering Orbán door Washington.

Officieel zijn de namen van de betrokkenen niet bekend gemaakt - volgens de Amerikaanse wet moet dat binnen drie maanden gebeuren tenzij de informatie als "classified" wordt aangemerkt - maar onder de tien zou mogelijk één lid van de regering zijn. Daarnaast gaat het naar verluidt om een van de belangrijkste persoonlijke adviseurs van premier Orbán, om het hoofd van de grootste thinktank rond Fidesz, en om het hoofd van de Hongaarse belastingdienst (ook een oude getrouwe Fidesz kompaan van Orbán) en twee van haar collega's. Volgens de Amerikaanse Charge’d affairs Andre Goodfriend (foto) zijn er betrouwbare aanwijzingen dat deze mensen betrokken waren bij of profiteerden van corruptie. Het zou onder meer gaan om het afdwingen van steekpenningen  van Amerikaanse bedrijven die in Hongarije actief zijn.
Het is tamelijk uniek dat een maatregel als deze (ook Putin heeft er last van) wordt ingezet tegen een EU-regering die ook nog eens lid is van de NAVO.Het tekent de grote onvrede van de VS met het beleid van de regering Orbán inzake democratie, maar ook de nauwelijks verholen pro-Russische houding van de Hongaarse regering in het Oekraine conflict.
De Hongaarse regering heeft woedend gereageerd en is in de tegenaanval gegaan. Zij beschuldigt de regering in Washington er nu van dat die met deze maatregel legitieme onderzoeken van de Hongaarse belastingdienst tegen frauduleuze Amerikaanse bedrijven probeert te frustreren. Als die onderzoeken er nog niet waren, dan zullen ze er sinds gisteren ongetwijfeld zijn.
 Voor meer details zie o.a. Hungarian Spectrum alhier.

maandag 13 oktober 2014

Fidesz is oppermachtig




De gemeenteraads- en burgemeestersverkiezingen van afgelopen weekeinde kende een lage opkomst van 43% (de laagste sinds 1994) en resulteerde opnieuw bijna overal in een zeer duidelijke overwinning voor Fidesz. De enige plekken waar de oppositie won, waren de steden Szeged en Salgotárjan en een paar districten in Boedapest. Eilandjes van normaliteit in een bananenrepubliek in wording.

De uitslag heeft twee dingen opnieuw bevestigd. Ten eerste dat een zeer groot deel zo niet de meerderheid van het Hongaarse electoraat voor een nationalistische, populistische en autoritaire koers is. En dus stemt een meerderheid steeds weer of voor Fidesz (degenen die tevreden zijn met en profiteren van het regiem) of voor Jobbik (voor diegenen die teleurgesteld zijn in de regering en een nog rechtsradicaler alternatief willen) of blijft weg van de stembus (diegenen die teleurgesteld zijn maar geen alternatief zien).

De zwaar verdeelde democratische oppositie heeft geen inspirerende visie, geen geloofwaardig alternatief programma en geen serieuze gezamenlijke strategie. Is het een wonder dat zelfs hun aanhangers massaal thuis bleven (de opkomst was het slechtst in de grotere steden, waar de oppositie potentieel het sterkst is). Op basis van de uitslagen van de nationale en Europese verkiezingen eerder dit jaar had de oppositie de kans om in 10 tot 12 districten (deelgemeentes) van de hoofdstad Boedapest te winnen en ook de centrale burgemeesterspost te veroveren als …. die oppositie één zou zijn. In plaats daarvan werd de links-liberale en gematigd conservatieve kiezer getrakteerd op een uiterst zwakke campagne, onderling gekibbel, partijen en persoonlijkheden die liever voor eigen gewin gingen, verwarring over een gezamenlijke kandidaat laat staan een gezamenlijk programma enz. En dus veroverde de oppositie in het 'linkse' Boedapest slechts 6 van de 23 deelgemeentes.

Natuurlijk is de oppositie zwaar in het nadeel door de beperkte mediavrijheid, de gemanipuleerde kiesregels, de oneerlijke partijfinanciering, de gemankeerde rechtsstaat, de steeds grotere almacht van het regiem in het onderwijs, de cultuur, de zorg enz. Maar zolang de oppositie onderling verdeeld blijft en vooral kibbelt over machtsposities, ego’s en eigenbelang, wordt ze nooit een machtsfactor van enige betekenis die het regiem echt kan uitdagen, in verkiezingen of anderszins.

Toch is dat het meest waarschijnlijke scenario. Want de conclusies die vrijwel alle oppositieleiders gisterenavond uit de nederlaag trokken waren het omgekeerde. De oppositiekandidaat voor burgemeester in Boedapest, Lajos Bokros, had uiteraard vrijwel al zijn stemmen te danken aan kiezers van andere oppositiepartijen. Zijn eigen centrumrechtse partijtje MoMa haalt op eigen kracht nog geen 3%. Maar toch proclameerde hij zichzelf en Moma gisterenavond al als de nieuwe grote leider van de oppositie. Pardon? De socialisten op hun beurt verklaarden dat alle andere partijen van de democratische oppositie niet deugen, vooral Ferenc Gyurcsány van de Demokratische Koalitie (DK) niet, en dat zij met niemand meer zullen samenwerken of compromissen sluiten.  Het restant van de partij van Gordon Bajnai - Samen-PM - dreigt alweer in tweeën te scheuren en loopt volgens velen op zijn laatste benen, niet in de laatste plaats omdat Gordon Bajnai de partij in feite heeft verlaten en min of meer permanent in Parijs verblijft. De rechtsgroene LMP weigert hoe dan ook al jaren om met wie dan ook samen te werken. De enige partij die een beetje systematisch lijkt te werken aan een programma en de gestage opbouw van een landelijke structuur van onderop is de DK, maar die wordt dus geleid door Gyurcsány. En Gyurcsány mag dan een buitengewoon sluwe politicus zijn met een goed Europees programma en je mag hem een sympathieke man vinden (ik vind dat) maar of je het nu leuk vindt of niet, hij is niet alleen bij rechts maar ook bij links zeer omstreden om wat hij tussen 2006 en 2008 al dan niet heeft gedaan.

Natuurlijk is de toekomst voorspellen koffiedik kijken, maar zoals het nu gaat is het meest waarschijnlijke scenario dat Fidesz nog heel lang in het zadel zit en het regiem mede onder druk van Jobbik eerder meer dan minder autoritair zal worden.

Dus zal ook de EU zich nu moeten gaan afvragen: wat moeten wij eigenlijk met dit land dat een groot deel van de Europese waardes achterhaald vindt en overboord werpt en hoelang gaan wij nog door met het financieren ervan?

dinsdag 7 oktober 2014

Hongaarse EU commissaris afgewezen

Het Europees Parlement vindt de Hongaar Tibor Navracsics niet geschikt als Europees Commissaris voor Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Burgerschap. Na twee zittingen besloot de sollicitatiecommissie die naar alle kandidaten kijkt Navracsics, medeverantwoordelijk voor veel van de autoritaire wetgeving die onder premier Viktor Orbán de afgelopen vier jaar is ingevoerd, niet te accepteren. Persoonlijk is hij weliswaar geschikt voor een bestuurlijke post, maar als commissaris op die betreffende post die hem is toegedacht is hij ongeloofwaardig omdat hij te zeer een vertegenwoordiger is van het on-Europese beleid van Orbán. Wat Navracsics vooral werd kwalijk genomen was dat hij tijdens de eerste hoorzitting deed alsof er eigenlijk niets mis was met het beleid van Orbán en voor zover dat wel zo was, hij het daar nooit mee eens was geweest en er ook persoonlijk nooit enige rol in had gespeeld. Voor elke waarnemer is duidelijk dat dat zeer bezijden de waarheid is. In tweede instantie distantieerde Navracsics zich, op aandringen van de sollicitatiecommissie, schriftelijk nog wel van een deel van het beleid van zijn baas (met name de mediawetgeving), maar dat was eerder minder dan meer geloofwaardig. Meer details in het Engels hier en hier.
De afwijzing komt als een verrassing, want iedereen dacht dat er een politieke deal was gesloten om Hongarije deze onbelangrijke post te geven en de kwestie van de persoon verder maar te laten voor wat hij is. Niet dus. K
ennelijk wilde een meerderheid van het parlement nogmaals een signaal van onvrede richting Hongarije de wereld insturen. Dat  is uiteraard een blamage voor de regering Orbán, maar de boodschap die een groot deel van de Hongaarse bevolking krijgt, is een andere. Volgens de Fidesz media is het een overwinning dat Navracsics als persoon geschikt is verklaard. Punt.

maandag 29 september 2014

De KGB-man in Jobbik

Een zeer uitgebreid en gedocumenteerd artikel in het Engels van András Dezsö op Internetkrant Index, over de achtergrond van KGBéla, oftewel Béla Kovács, een van de hoogste leiders van de extreem-rechtse partij Jobbik. Volgens dit artikel is er geen twijfel over dat de man en zijn Russische vrouw al heel lang KGB-agenten zijn. Kovács wordt er ook verantwoordelijk voor gehouden dat Jobbik sinds een jaar of tien een overduidelijke pro Putin koers vaart. Meer hier.

zaterdag 27 september 2014

De nieuwe villa van Szijjártó

Recent kocht de kersverse minister van buitenlandse zaken Peter Szijjártó een nieuwe luxe villa vlakbij Boedapest ter waarde van 167 miljoen forint (556.000 euro). Maar er is een probleem, zeggen diverse Hongaarse media. Waar haalde Peter, die officieel misschien 15 miljoen forint (50.000 euro) per jaar verdient, al dat geld eigenlijk vandaan?


Szijjártó is pas 38 jaar oud en heeft de laatste vijf jaar een bliksem carrière gemaakt als vertrouweling van premier Viktor Orbán. In 2002 werd hij parlementariër voor Fidesz, in 2010 regeringswoordvoerder en in 2013 hoofd van het bureau buitenland in het kantoor van de premier (de feitelijke minister van BuiZa die de belangrijke buitenland deals voor Orbán deed, de officiële minister van BuiZa had nauwelijks iets te vertellen).

In al die jaren verdiende Szijjártó slechts het officiële 'bescheiden' inkomen van kamerlid en regeringsfunctionaris. Maar toch is Peter met zijn vrouw (die al een paar jaar thuis is om voor hun twee kleine kinderen te zorgen) inmiddels eigenaar van vier huizen (zijn nieuwe nouveau riche villa, zijn huidige huis, zijn vorige huis en een buitenhuis bij het Balaton meer). De zaak begon te rollen omdat hij bij zijn aanstelling als minister vorige week zijn vermogen moest opgeven en daar zat de nieuwe villa niet in. Daarmee geconfronteerd zei hij dat hij drie dagen na het invullen van de verklaring formeel eigenaar van het nieuwe optrekje werd, dus tja. En op vragen waar het geld eigenlijk vandaan kwam, zegt hij dat de helft giften en leningen van zijn ouders en schoonouders betreft en de helft eigen spaargeld. Maar zelfs als dat van die ouders klopt (hoewel, 250.000 euro aan lening en gif van mensen die een bescheiden ingenieursbedrijfje hebben?), dan nog vragen sommigen zich af waar hij 250.000 euro aan spaargeld vandaan haalt?

Van mij mag iedereen een mooi huis - en wat mooi is een een kwestie van smaak - en van mij mag een minister goed verdienen. Maar hier klopt toch echt iets niet, zeker niet gezien het feit dat dit de jongens zijn die zeggen dat zij echt niet corrupt zijn, dat alles anders moet als onder de oude 'links-liberale' elite, en dat zij de gewone Hongaar vertegenwoordigen.

woensdag 24 september 2014

Ruzie in de tent

De laatste maanden zijn er toenemend berichten over ruzie tussen premier Viktor Orbán en Fidesz oligarch Lajos Simicska. Heel veel is onduidelijk, maar dat er iets rommelt, lijkt wel zeker.

Simicska was een van de studenten die eind jaren 80 aanwezig was bij de oprichting van Fidesz. Begin jaren 90 was hij het financiële brein achter de jonge en toen nog links-liberale partij. Hij bedacht onder meer dat je de kapitale panden die de nieuwe democratische partijen gratis van de staat hadden gekregen veel beter op de markt kon verkopen. Maar hij heet ook betrokken te zijn geweest bij allerhande meer obscure manieren om partijgelden te verkrijgen (de vermeende en beruchte 60-40 steekpenningen overeenkomst tussen de MSZP en Fidesz) en door te sluizen naar partij-, bedrijfs- en privé-rekeningen.Onder de eerste regering Orbán tussen 1998 en 2002 diende hij ook nog eens een tijdje als hoofd van de nationale belastingdienst, wat natuurlijk wel handig uitkwam voor een man met dergelijke talenten. Daarna ging hij serieus in zaken en bouwde in nauwe samenwerking met zijn Fidesz vrienden een groot zakenimperium op met mediabedrijven, bouwbedrijven en nog veel meer. Russen 2010 en 2014 kregen zijn bedrijven opvallend veel - heel veel - overheidsorders en overheidssubsidies, waardoor hij uitgroeide tot een van de grote "nationale" oligarchen.

Tot er deze zomer op een of andere manier ruzie ontstond tussen hem en Orbán. Het lijkt er op dat een aantal factoren een rol zouden kunnen spelen (jawel, het is net Kremlin-watching, maar dat krijg je met een regiem dat niet bepaald open en toegankelijk is).
- Simicka zou zeer verbolgen zijn over allerlei extra belastingen (advertentie inkomsten, bouwactiviteiten) die ook zijn bedrijven treffen.Orbán heeft dat soort extra belastingen nodig om aan de ene kant de subsidiestroom uit Brussel op gang te houden (het overheidstekort moet onder de 3% blijven) en tegelijk een voldoende groot deel van de kiezers tevreden te stellen zodat ze op hem blijven stemmen (het kunstmatig laag houden van de woonlasten, het opkopen van bedrijven e.d.).
- Simicka zou niet te spreken zijn over de deal met Putin over Paks en de leningen die Hongarije daartoe bij Moskou heeft afgesloten. Over die deal bestaat in bredere kring in Fidesz de nodige onvrede/ongemak.
- Simicska zou een minder confronterende koers voorstaan en meer overleg met allerlei betrokken groepen, organisaties en partijen willen, terwijl Orbán juist altijd en overal het conflict lijkt te zoeken (hij beslist en legt maatregelen op en de maatschappij heeft dat maar te slikken)..
- Omgekeerd zou Orbán vinden dat Simicska veel te machtig werd en dat hij als politieke leider van het land te zeer afhankelijk raakte van die ene grote oligarch. Hij zoekt het conflict om duidelijk te maken wie de baas is.

Interessant (en tragisch) is de wijze waarop volgens een bron het conflict ontstond. Het zou zijn begonnen met een zakendeal tussen de steengroeve van vader Orbán. en het bouwbedrijf van Simicska, waarbij de eerste een bepaalde gunst wilde en Simicska dat afwees omdat hij de overeenkomst strikt zakelijk wilde houden. En dat zou  voor Viktor de druppel geweest zijn die... Tja.

Hoe dan ook, hoezeer de regeringszijde het ook ontkent, er is duidelijk een verschuiving aan de gang in de verhouding tussen de twee. Dezelfde Simicska die zich meer dan een decennium verre hield van alle publiciteit (er was geen enkele recente foto van hem waar dan ook te vinden), zoekt nu de publiciteit. Radicaal rechtse journalisten bij zijn krant, Magyar Nemzet, zijn er uitgegooid en de krant publiceert opeens kritische verhalen over bepaalde beleidsonderdelen van de regering Orbán. Wie weet wat dit allemaal brengt en hoe ver het gaat (of niet). Het is op zijn minst een interessante ontwikkeling. Meer in het Engels hier.