vrijdag 11 juli 2014

Orbán for president?

De speculaties nemen toe dat Fidesz bezig is de introductie van een (semi-)presidentieel systeem voor te bereiden, waarbij Orbán uiteraard de beoogde kandidaat is om met strakke hand tot 2025 voort te regeren.

Orbán en mensen om hem heen hebben de laatste jaren al herhaaldelijk gezegd dat zo'n systeem in hun ogen de voorkeur verdient omdat je, zeker "in tijden van crisis" veel efficiënter kunt regeren dan in een parlementair systeem waarin iedereen maar mee wil denken en praten. De huidige regeerperiode van Fidesz, die tot 2018 duurt, zou het ideale moment zijn om zo'n systeem ook daadwerkelijk in te voeren,aldus o.a.nieuwssite Index en de blog Hungarian Spectrum (zie hier).
Het scenario ziet er dan ongeveer zo uit. De Fidesz kudde in het parlement wijzigt met haar tweederde meerderheid (op basis van 45% van de stemmen) eenzijdig voor de zoveelste maal de grondwet zodat vanaf 2017,  als de termijn van de huidige ceremoniële president János Áder afloopt,  de president verregaande bevoegdheden krijgt om een premier en kabinet te benoemen en te ontslaan, en hij ook het buitenlands beleid (en defensiezaken) direct onder zijn hoede heeft. Dit alles zo ongeveer zoals regent Horthy tussen 1921 en 1944 de baas was. Die president zou voor 7 tot 9 jaar worden "gekozen" door datzelfde parlement (waarmee de Fidesz "keuze" verzekerd is) en Orbán kan aanblijven tot 2023 of 2025. Dat alles ten behoeve van de continuïteit van beleid en stabiliteit van het land, dat spreekt. Uiteraard zijn er in 2018 nog gewoon parlementaire verkiezingen waarin de bevolking in alle vrijheid kan bepalen welke partijen er in het parlement zitten. Niets aan de hand, toch?
Het zou wel eens geen toeval kunnen zijn dat volgens andere plannen het keizerlijk paleis op de Burchtheuvel in 2017 vrijkomt (de musea die daar nu zitten, moeten verhuizen naar een nieuwe museumwijk bij het Heldenplein) en het niet zo ver daar vandaan gelegen (maar kleinere) paleis waar het Nationale Danstheater is gevestigd - naast het Sándor paleis waar nu de president zijn residentie heeft - is aangewezen als de mogelijke nieuwe vestiging voor het bureau van de premier.

dinsdag 8 juli 2014

Regeringscommissarissen voor Hongaarse universiteiten





De onafhankelijkheid van de Hongaarse universiteiten is op belangrijke punten verder ingeperkt. Een door de regering benoemde “kanselier” houdt voortaan veel nauwer toezicht op de dagelijkse (financiële) gang van zaken en universiteiten kunnen alleen nog door de regering goedgekeurde rectoren benoemen.

De Fidesz meerderheid in het parlement nam afgelopen week nieuwe wetgeving aan waardoor de regering Orbán vanaf september op elke universiteit regeringscommissarissen kan benoemen die financieel toezicht houden. Die commissarissen hebben ook het recht alle beslissingen van het universiteitsbestuur te blokkeren die naar hun mening financieel onverantwoord zijn. Ook mogen universiteiten vanaf nu alleen nog maar rectoren benoemen die zijn voorgedragen door het ministerie en goedgekeurd door de president. Rectoren hoeven bovendien niet meer perse een academische graad te hebben, maar mogen ook personen zijn met een Olympische medaille of een Hongaarse staatsonderscheiding (waarmee de weg wordt vrijgemaakt om bijvoorbeeld Copy-Paste-Paultje  – ex-president, Olympisch schermkampioen en plagiaat-academicus ergens een mooie post als rector te geven).

Deze maatregelen komen bovenop wetgeving van 2012 waarbij de regeringsinvloed in de Nationale Accreditatie Commissie (MAB), het hoogste orgaan in de academische wereld, sterk werd vergroot. De onafhankelijkheid van die commissie werd dusdanig aangetast dat de Europese overkoepelende organisatie die de kwaliteit van het academisch onderwijs moet bewaken (ENQA) het lidmaatschap van die Hongaarse MAB tijdelijk heeft opgeschort in afwachting van een volledig onderzoek. Mocht de MAB echt geschorst worden, dan kan de uiterste consequentie zijn dat in Hongarije verkregen academische diploma’s en titels niet langer in het buitenland geldig zijn.

Verstandig van mijn zoon om in Nederland te gaan studeren.

donderdag 26 juni 2014

Oprotpremies voor zigeuners van Miskolc

Het Fidesz bestuur in de stad Miskolc, gesteund door een meerderheid van de bevolking, probeert de inwoners van een sloppenwijk - merendeels zigeuners - met enige drang de stad uit te werken. De wijk is een vervallen getto geworden en wordt gesloopt. Maar in plaats van de inwoners andere woningen aan te bieden of op een andere manier rehabilitatie- en re-integratieprojecten te starten of aan sociale woningbouw te doen, biedt Miskolc de ruim 400 gezinnen een financiële premie aan ... op voorwaarde dat ze die gebruiken om in een dorp buiten de stad een huis te kopen.

Roma demo: voor een christen-democratische oplossing!
Wie in Miskolc blijft krijgt geen oprotpremie en moet zelf maar zien dat hij een nieuwe woning vindt, wat geen sinecure is in een land waar 98% van de mensen zijn eigen woning bezit en sociale huurwoningen nauwelijks bestaan.Het doel is overduidelijk om van een deel van de zigeunerbevolking af te komen. Maar buurdorpen reageren al even vijandig. Een aantal van hen heeft laten weten dat de zigeuners uit Miskolc niet welkom zijn en dat eenieder die met een oprotpremie van de stad een huis koopt, voor vele jaren uitgesloten wordt van sociale ondersteuning.

Er was eerder deze week wel een demonstratie van het zigeuner zelfbestuur in de stad waarbij het gemeentebestuur symbolisch een rode kaart kreeg. Een aantal van de demonstranten gebruikte zelfs het woord "deportatie,"  wat natuurlijk exact 70 jaar na de deportatie van de joodse bevolking een zeer (te) zware bijklank heeft. Maar je kunt je het gevoel ook voorstellen, temeer daar de regering in Boedapest doet of zijn neus bloedt (dit heeft niets met discriminatie te maken, het is een lokale aangelegenheid), heel veel mensen in Miskolc grif een handtekeningenactie van het gemeentebestuur ter ondersteuning van hun beleid tekenden, en de socialistische partij MSZP in de gemeenteraad niet tegen stemde maar zich onthield (angst tegen de vox populi in te gaan). Maar dit is dus niet de manier om problemen - ook zeer ernstige problemen - van armoede, gebrek aan integratie en discriminatie aan te pakken, integendeel. En wat komt er op de plek van de krottenwijk? Een van Orbán's nieuwe voetbalstadions! Meer details onder andere hier (in het Engels).

Oorlog tussen RTL en regering

De commerciële TV zender RTL blijft kritische reportages uitzenden over de Hongaarse regering van premier Orbán en die slaat terug door de belastinginspectie op RTL af te sturen. Oorlog in medialand.

RTL reportage over het vermogen van Orbán's vader
Natuurlijk had RTL die kritische reportages eigenlijk al jarenlang uit moeten en kunnen zenden. Het is nou niet dat daar geen aanleidingen toe waren en het is tenslotte de natuurlijke functie van de vierde macht om de zittende regering kritisch te benaderen. Maar RTL was bang voor mogelijk (financiële) consequenties want de regering Orbán ziet dat anders: kritische reportages worden opgevat als ongeoorloofde aanvallen die de oppositie ten goede komen.
Maar nu RTL toch financieel hard wordt aangepakt in wat volgens velen een poging is om deze zender in buitenlandse handen te dwingen te verdwijnen of voor een zachte prijs  te verkopen - an offer they can't refuse - lijkt er zich snel een rechtstreekse oorlog te ontwikkelen. Eerder deze week beschuldigde een regeringsgezinde krant de managers van het Hongaarse RTL ervan dat ze zichzelf schandalig hoge bonussen had toegekend ter waarde van 1,4 miljard forint (ruim 4,5 miljoen euro). Maar de krant bleek zich drie nulletjes te hebben vergist, het was een uiterst bescheiden 1,4 miljoen forint.(4.500 euro).
Gisteren opende de regering een aanval via een andere flank: Naar beproefd recept, wordt RTL er nu van beschuldigd dat ze via een constructie van schijntransacties haar inkomen kunstmatig verlaagt en zo de betaling van grote sommen belastinggeld omzeilt. Daarom wordt de belastinginspectie op RTL afgestuurd om alle boeken te controleren. De zender verwerpt de beschuldigingen en noemt dit alles een nieuwe aanval van de regering Orbán op een onafhankelijke pers. Mer details (in het Engels) zijn hier en hier te vinden.

zaterdag 21 juni 2014

Aanval op kritische NGOs gaat door

Een reeks onafhankelijke NGO's verzetten zich tegen pogingen van de Hongaarse regering om hun financiële boekhouding te controleren. Sommigen weigeren medewerking, anderen overhandigen de verlangde documenten onder protest omdat ze vinden dat de controles ongrondwettelijk zijn.
Het begon allemaal een paar maanden terug met de klacht van János Lázár (foto), de man die de leiding heeft van het bureau van premier Orbán, dat Noorwegen stichtingen en comités subsidieerde die kritisch waren tegen de regering. De Noren verzetten zich tegen inmenging van de Hongaarse regering in hun subsidiebeleid maar nu probeert Lázár ook de betreffende stichtingen en comités zelf aan te pakken door het Nationale Controle Bureau (KEHI) op hen af te sturen. Een paar weken terug deed de KEHI een inval bij een paar organisaties en nam administratie in beslag. Nu hebben een reeks andere organisaties bericht van de KEHI gehad dat die ook hun financiële boekhouding betreffende de Noorse subsidies opeist. Een paar van hen, daaronder anti-corruptie website Átlátszó. hu en het moderne theatergezelschap (!) Krétakör, hebben geweigerd, Anderen hebben besloten de betreffende documenten onder protest te overhandigen omdat ze bang zijn anders hun belastingnummer kwijt te raken en helemaal niet meer te kunnen functioneren. Zie voor meer info in het Engels hier.

donderdag 12 juni 2014

RTL neemt de handschoen op

Eerder deze week nam het Fidesz parlement de controversiële advertentie wet aan, die een belasting van tot 40% oplegt over de advertentieomzet (!) van grote commerciële media. Meer gedetailleerde informatie vindt u  hier. Deze wet wordt door critici gezien als een poging om het Duitse RTL, de enige die door het hoogste tarief wordt getroffen, te gronde te richten. De zeer populaire TV zender is de enige grote die niet door Fidesz gecontroleerd wordt en hoewel RTL al jaren uit voorzorg heel weinig aan politieke verslaggeving deed en zich meestal verre hield van kritiek op de regering uit angst voor boetes en andere problemen, is dat blijkbaar niet genoeg.

RTL heeft al, net als vele anderen, geprotesteerd dat deze absurd hoge belasting commercieel functioneren onmogelijk maakt. Nu de wet toch is aangenomen, begint het station in haar nieuws ook steeds kritischer over de regering te berichten. Zo was er gisteren een reportage van 5 minuten (!) over de manier waarop een van Orbán's vermeende stromannen/vrienden, burgemeester Mézáros van Orbán's dorp Felcsut, de afgelopen vier jaar stinkend rijk is geworden. Voor het eerst dat een dergelijke reportage een groot Hongaars publiek bereikt. Ze is in het Hongaars hier te bekijken.

dinsdag 10 juni 2014

Zo werkt een ja-knikkers parlement

De demonstratie voor persvrijheid gisteren.
Vorige week lanceerde Fidesz het idee om de kiesregels voor de lokale verkiezingen in oktober (over drie maanden!) zo te wijzigen dat de partij een aanzienlijk grotere kans heeft Boedapest te behouden (want Boedapest is de enige stand waar de democratische oppositie een serieuze factor is en wellicht het burgemeesterschap kan winnen). De essentie van de wijziging: alle districten krijgen één zetel in de overkoepelende gemeenteraad zodat de 20- of 30-duizend stemmen in de welvarende Fidesz districten evenveel waard zijn als de 80- of 100.000 stemmen in de armere en oppositie-gezinde districten. Het eindresultaat is waarschijnlijk dat Fidesz een meerderheid krijgt in de gemeenteraad, zelfs als de partij aanzienlijk minder stemmen haalt.

Vandaag werd het Fidesz voorstel om 16.30 uur formeel ingediend in het parlement, vervolgens was er twee uur (!) om over dit en nog vijf andere voorstellen te praten en op basis daarvan is besloten dat de regering (vanavond) de grondwet wijzigt (!) om deze kieswetswijziging mogelijk te maken. Morgenochtend krijgt de oppositie dan nog een paar minuten om zijn zegje te doen (letterlijk: de MSZP krijgt 10 minuten, Jobbik 8, de LMP 5 en de onafhankelijken ieder 1 of 2 minuten) en dan wordt ook de kieswet bij twee derde meerderheid  veranderd. Een controversiële wijziging van grondwet en wet in 24 uur. Welkom in Orbanistan.